09.08.2026 | 11:47
Վթարային ջրանջատում Երևանում
ՔՆՆԱՐԿՈւՄ․ Նոր պատերազմ կսկսվի՞ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև․ 60-օրյա հրադադարի և «Թրամփի ուղու» ապագան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
Քաղաքականություն
26.06.2026 | 19:00
Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև պահպանվում են լարված հարաբերությունները՝ չնայած 60-օրյա հրադադարի հուշագրին։ Այս փաստաթղթի վերջնական մշակման համար փորձագետները կհանդիպեն Ժնևում։ Հորմուզի նեղուցը հիմնականում վերաբացվել է առևտրային նավերի համար, և վերջին 24 ժամում այնտեղով անցել է շուրջ 20 միլիոն բարել նավթ։ Սակայն ԱՄՆ-ն պահանջում է, որ Իրանը չգանձի տարանցման վճարներ, մինչդեռ Թեհրանն ու Օմանը պնդում են իրենց ինքնիշխան իրավունքները ջրային ուղու նկատմամբ։
Իրանն այսօր վերահաստատել է, որ իրեն է պատկանում Հորմուզի նեղուցով նավարկությունը վերահսկելու իրավունքը և զգուշացրել է Պարսից ծոցի երկրներին՝ չաջակցել ԱՄՆ-ին։ Այս հայտարարությունը հնչել է Օմանի մերձակայքում նավի վրա տեղի ունեցած հարձակումից մեկ օր անց: ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն ասել է, որ եթե Իրանը սպառնա կամ արգելափակի նեղուցով անցնող նավերը, ապա «մենք խնդիր կունենանք»:
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը հայտարարել է, թե Իրանը համաձայնել է ՄԱԿ-ի միջուկային տեսուչների վերադարձին, սակայն Թեհրանը հերքել է այդ տեղեկությունը՝ նշելով, որ միջուկային հարցերով բանակցություններ դեռ չեն սկսվել։ Իրանի նախագահ Փեզեշքիանը նաև հայտարարել է, որ բալիստիկ հրթիռային ծրագիրը բանակցությունների առարկա չի դառնա։
Հուշագիրը նախատեսում է Իրանի տնտեսության վերականգնման համար 300 միլիարդ դոլարի ներդրումային հիմնադրամի ստեղծում՝ հիմնականում մասնավոր հատվածի և Պարսից ծոցի արաբական երկրների միջոցներով։ Միաժամանակ, ԱՄՆ Սենատն ընդունել է բանաձև, որն արգելում է նախագահ Թրամփին առանց Կոնգրեսի թույլտվության վերսկսել ռազմական գործողությունները Իրանի դեմ։ Արդյո՞ք Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև պատերազմն իրոք ավարտվել է, կա՞ վերսկսման վտանգ, և ի՞նչ ազդեցություն պետք է սպասի ՀՀ-ն, որն Իրանի հետ սահմանին ԱՄՆ-ի հետ իրագործում է «Թրամփի ուղի» նախագիծը։
Factor TV-ում հրավիրել ենք քննարկում, որին մասնակցում են Գեորգի Միրզաբեկյանը՝ արևելագետ, Սիվիլնեթի տարածաշրջանային հարցերի փորձագետ, Էլեն Հոխիկյանը՝ Կանայք և գլոբալ անվտանգության ճարտարապետությունը մտակենտրոնի ասոցացված փորձագետ, Դավիթ Կարապետյանը՝ միջազգայնագետ, Աննա Դավթյանը՝ Քաղաքակրթական և մշակութային հետազոտությունների կենտրոնի վերլուծաբան, իրանագետ, Արմեն Վարդանյանը՝ իրանագետ։
Հաղորդումն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։
Ռոբերտ Անանյան
