Đối với Elisa Camps Troncoso, cờ vua không chỉ là một thú vui tiêu khiển, mà là cả một truyền thống gia đình.

Là chuyên gia thiết kế chương trình học tại Duolingo, Elisa xuất thân từ một gia đình có truyền thống chơi cờ lâu đời, với niềm đam mê cờ vua được gìn giữ suốt nhiều thế hệ. Vì vậy, khi bắt tay vào việc dẫn dắt người mới tìm hiểu bộ môn phức tạp này, cô đã tìm thấy một bạn đồng hành không ngờ tới, đó là Oscar – người thầy vừa khoa trương vừa dí dỏm của Duolingo.

“Thầy ấy thực sự tin rằng mình là người dạy cờ vua giỏi nhất thế giới, bất kể điều đó có đúng hay không”, Elisa nói. Cô cũng nhận xét rằng khiếu hài hước của Oscar hiệu quả đến bất ngờ khi dạy một môn cờ vốn bị cho là khô khan.

Khóa học cờ vua của Duolingo tràn ngập những chi tiết vui nhộn, nhằm xua tan nỗi e ngại của người mới nhập môn. Khi bị chiếu, quân vua sẽ run lên vì sợ hãi, rồi vỡ tan tành nếu bị chiếu hết.

Oscar còn có vài câu cửa miệng quen thuộc. Chẳng hạn, khi bạn chiếm được quân xe của thầy, thầy sẽ than thở: “My rook has been took!” (Xe của tôi bị cướp mất rồi!).

Theo Elisa, nét hóm hỉnh này đóng vai trò rất quan trọng. “Một trong những sứ mệnh chính của tôi là xóa bỏ định kiến rằng cờ vua chỉ dành cho người thông minh và trí tuệ. Bạn không cần phải là thiên tài mới chơi được.”

Chính sự tương phản này lại giúp các bài học trở nên hiệu quả. Chất hài độc lạ của Oscar đã phá vỡ hình ảnh trang nghiêm và đầy tính chiến thuật trước giờ của môn cờ vua.

Một phương pháp giảng dạy độc đáo khác là Oscar không phải người thầy “biết tuốt”, thậm chí còn không hoàn toàn trung thực.

Elisa giải thích: “Nếu Oscar có mắc sai lầm, thầy ta sẽ nói đó là do cố tình thôi, chẳng qua bạn chưa đủ trình để nhìn thấu được thủ đoạn tinh vi của thầy.”

Giống như mọi khóa học khác của Duolingo, các bài học cờ vua cũng khởi đầu rất đơn giản. Bạn sẽ học cách di chuyển của quân xe, sau đó đi sâu vào một chiến thuật gọi là đòn chĩa (fork), tức là khi một quân cờ di chuyển đến vị trí có thể tấn công hai hoặc nhiều quân cờ của đối phương cùng lúc.

Từng bước một, ứng dụng sẽ chỉ cho bạn cách nhận biết và thực hiện nước đi. “Chúng tôi dẫn dắt người học dần dần tự bước đi trên đôi chân mình”, Elisa cho biết.

Cô còn nói thêm rằng khi học về ngôn ngữ, mỗi từ và cụm từ đều giúp bạn đạt được một mục đích cụ thể, chẳng hạn như gọi món ở nhà hàng. Điều này cũng đúng với cờ vua, nơi mục tiêu của bài học là chiếu hết.

“Khi tìm hiểu một ngoại ngữ, bạn sẽ học từ nào đó, rồi dùng nó để đặt nhiều câu hỏi khác nhau. Chỉ một từ thôi nhưng có thể áp dụng cho nhiều mục đích”, cô chia sẻ. “Điều này cũng tương tự như cách ăn quân trong cờ vua”.

Elisa học chơi cờ từ cha mình – một kỳ thủ chuyên nghiệp, người đã dạy cô bằng bộ cờ vua chủ đề Doctor Who do chính tay ông chế tác.

Bà bác của cô, Aida Camps Rosales, là nữ kỳ thủ chuyên nghiệp đầu tiên đến từ Mexico. Elisa bày tỏ: “Định kiến mà bà phải đối mặt không chỉ đến từ các nam kỳ thủ, mà còn là sự thiếu thốn về học bổng và hỗ trợ kinh tế.”

Chính Aida đã dẫn dắt đội tuyển nữ đầu tiên của Mexico tại Olympiad Cờ vua Quốc tế năm 1974. Ngay cả khi ngày càng nổi danh trong làng cờ vua, bà vẫn tiếp tục dạy cho những người phụ nữ khác để họ bước qua những cánh cửa cơ hội mà chính bà đã đấu tranh để mở ra.

Ngày nay, Elisa xem công việc của mình tại Duolingo là sự truyền giữ những giá trị mà bà bác của cô đã tiên phong mang lại.

“Tôi đang cố gắng tiếp nối sứ mệnh của bà, nhưng với điều kiện thuận lợi hơn rất nhiều so với bà ngày trước”, Elisa khẳng định. “Việc dạy cờ vua miễn phí cho mọi người có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với tôi”.